Aktywność fizyczna po operacji zaćmy – co wolno, a z czym lepiej poczekać?

Po operacji zaćmy nie trzeba spędzać kilku dni w łóżku. Spokojne chodzenie i lekkie codzienne czynności są zwykle możliwe dość szybko, ale z większym wysiłkiem warto poczekać, aż oko odpowiednio się wygoi. Kiedy można wrócić do spacerów, pracy w ogrodzie, jazdy na rowerze czy treningów? Najważniejsza zasada brzmi: aktywność zwiększamy stopniowo i zgodnie z zaleceniami lekarza.

Co można robić w pierwszych dniach po operacji zaćmy?

Po zabiegu nie trzeba całkowicie rezygnować z ruchu. Jeśli pacjent czuje się dobrze, zwykle może spokojnie poruszać się po domu i wykonywać lekkie codzienne czynności.

W pierwszych dniach można stopniowo wracać do:

• krótkich spacerów,

• lekkich prac domowych,

• czytania i oglądania telewizji,

• spokojnego poruszania się po domu.

Więcej ostrożności wymagają natomiast aktywności związane z dużym wysiłkiem, dźwiganiem, intensywnym napinaniem mięśni albo ryzykiem uderzenia w oko.

Dobre widzenie już następnego dnia nie oznacza jeszcze, że oko całkowicie się zagoiło.

Pierwsza doba – odpoczynek, ale nie bezruch

W dniu operacji najlepiej zwolnić tempo. Nie trzeba leżeć przez cały dzień, ale warto ograniczyć aktywność do najprostszych czynności.

Widzenie może być jeszcze zamglone, dlatego należy uważać na schody, progi i nierówności. Jeśli pacjent czuje się niepewnie, dobrze poprosić bliską osobę o pomoc.

Na dzień zabiegu nie warto planować:

• treningu,

• ciężkich zakupów,

• większych porządków,

• pracy w ogrodzie,

• długich spacerów,

• prowadzenia samochodu.

Pierwsza doba powinna być przede wszystkim czasem spokojnego odpoczynku i stosowania zaleceń pooperacyjnych.

Spacer i lekkie codzienne czynności – zwykle można szybko

Spokojny spacer jest jedną z pierwszych aktywności, do których można wracać po operacji, jeśli samopoczucie na to pozwala.

Na początku najlepiej wybrać krótką, dobrze znaną i równą trasę. Warto uważać na krawężniki i nierówny chodnik, ponieważ widzenie może przez pewien czas różnić się między oczami.

Chodzenie po schodach również jest zwykle możliwe. Trzeba jednak robić to spokojnie, korzystać z poręczy i nie wnosić jednocześnie ciężkich przedmiotów.

Do lekkich obowiązków domowych można wracać stopniowo. Przygotowanie posiłku czy uporządkowanie drobnych rzeczy zwykle wymaga znacznie mniejszego wysiłku niż odkurzanie, mycie podłóg czy przesuwanie mebli.

Schylanie i dźwiganie – z czym uważać?

Po operacji nie trzeba obawiać się każdego krótkiego pochylenia. Większej ostrożności wymagają jednak czynności, które łączą schylanie z dużym wysiłkiem lub mocnym napinaniem mięśni.

W pierwszym okresie lepiej ograniczyć:

• długie pozostawanie z głową skierowaną w dół,

• podnoszenie ciężkich przedmiotów,

• gwałtowne ruchy,

• wysiłek wymagający wstrzymywania oddechu,

• przesuwanie mebli czy noszenie dużych zakupów.

Nie ma jednej bezpiecznej liczby kilogramów odpowiedniej dla wszystkich pacjentów. Jeśli podniesienie przedmiotu wymaga mocnego napięcia mięśni lub wstrzymania oddechu, lepiej poprosić kogoś o pomoc.

Siłownia, bieganie i intensywne ćwiczenia

Do intensywnego treningu należy wracać później niż do spacerów czy lekkiej aktywności.

Dotyczy to szczególnie:

• treningu z dużymi ciężarami,

• biegania i interwałów,

• intensywnej jazdy na rowerze,

• ćwiczeń wymagających mocnego napinania mięśni,

• pozycji odwróconych w jodze.

Moment powrotu zależy od przebiegu zabiegu i gojenia oka, dlatego nie warto rozpoczynać od wcześniejszego poziomu intensywności.

Najbezpieczniejsza kolejność to: spacer → lekka aktywność → umiarkowany trening → większy wysiłek.

Jeśli lekarz podczas kontroli potwierdzi prawidłowe gojenie, można stopniowo zwiększać obciążenie.

Rower po operacji zaćmy – stacjonarny i na zewnątrz

Rower stacjonarny i jazda na drodze to dwie różne sytuacje.

Spokojna jazda na rowerku stacjonarnym nie wiąże się z ruchem samochodowym ani ryzykiem upadku na drodze, dlatego można rozważać ją wcześniej niż jazdę na zewnątrz.

Na zwykły rower warto wrócić dopiero wtedy, gdy:

• widzenie jest stabilne,

• nie występuje podwójne widzenie,

• pacjent prawidłowo ocenia odległość,

• czuje się pewnie podczas poruszania,

• lekarz nie widzi przeciwwskazań do większej aktywności.

Na początku najlepiej wybrać krótką, spokojną trasę w dobrze znanym miejscu.

Ogród i prace fizyczne – liczy się nie tylko wysiłek

Praca na działce czy w ogrodzie wiąże się nie tylko z dźwiganiem i schylaniem. Problemem może być również kontakt oka z kurzem, ziemią, pyłem i drobnymi fragmentami roślin.

Z takimi czynnościami jak:

• kopanie,

• grabienie,

• koszenie,

• przenoszenie worków z ziemią,

• intensywne przycinanie roślin

warto poczekać do czasu odpowiedniego wygojenia oka.

Podobnie wygląda powrót do pracy fizycznej. Osoba wykonująca lekką pracę biurową może wrócić do obowiązków wcześniej niż ktoś, kto dźwiga, pracuje w pyle, obsługuje maszyny lub pracuje na wysokości.

Warto powiedzieć lekarzowi dokładnie, na czym polega praca, zamiast ograniczać się do stwierdzenia „pracuję fizycznie”.

Pływanie i sporty kontaktowe wymagają dłuższej ostrożności

Pływanie należy traktować inaczej niż aktywność na lądzie. Problemem jest przede wszystkim kontakt operowanego oka z wodą, dlatego do basenu, jeziora czy morza należy wrócić dopiero zgodnie z zaleceniem lekarza.

Zalecenia różnych ośrodków dotyczące długości przerwy od pływania nie są identyczne, dlatego nie ma jednego terminu odpowiedniego dla każdego pacjenta.

Podobnie jest ze sportami kontaktowymi. Piłka nożna, koszykówka, sporty walki czy sporty z rakietą wiążą się z ryzykiem uderzenia w oko. Do takich aktywności warto wracać dopiero wtedy, gdy oko jest odpowiednio wygojone.

Prosta zasada powrotu do aktywności

Zamiast zapamiętywać wiele terminów, warto kierować się prostym schematem:

pierwsze dni – spokojny ruch i codzienne czynności → później lekka aktywność → następnie umiarkowany wysiłek → na końcu intensywne treningi i aktywności związane z ryzykiem urazu.

Nie oznacza to jednak, że każdy pacjent przechodzi kolejne etapy dokładnie w tym samym czasie. Tempo zależy od gojenia i zaleceń lekarza.

Kiedy przerwać aktywność?

Jeśli podczas spaceru lub ćwiczeń pojawi się niewielkie zmęczenie, warto odpocząć. Niektórych objawów nie należy jednak tłumaczyć wyłącznie wysiłkiem.

Pilnego kontaktu z okulistą wymagają:

• nagłe lub wyraźne pogorszenie widzenia,

• silny lub narastający ból oka,

• nasilające się zaczerwienienie,

• ropna lub lepka wydzielina,

• nagłe pojawienie się wielu nowych mętów,

• błyski światła,

• cień, „zasłona” lub „kurtyna” w polu widzenia.

Takich objawów nie należy przeczekiwać ani sprawdzać, czy po odpoczynku same ustąpią.

Jak wygląda powrót do aktywności w TesinMed?

Już podczas kwalifikacji warto powiedzieć lekarzowi, jak wygląda codzienna aktywność pacjenta. Inne zalecenia mogą być ważne dla osoby spacerującej rekreacyjnie, a inne dla kogoś, kto pracuje fizycznie, regularnie biega, jeździ na rowerze czy ćwiczy na siłowni.

Warto wspomnieć m.in.:

• jaki sport pacjent uprawia,

• czy wykonuje pracę fizyczną,

• czy regularnie ćwiczy,

• czy zajmuje się ogrodem lub działką,

• czy planuje aktywny wyjazd.

W TesinMed nie trzeba mieć skierowania przed kwalifikacją do operacji zaćmy. Potrzebne badania wykonywane są na miejscu, a na ich podstawie wystawiane jest skierowanie. Średni czas oczekiwania na zabieg wynosi około tygodnia.

Po operacji pacjent otrzymuje zalecenia po polsku dotyczące m.in. powrotu do codziennych czynności i aktywności fizycznej.