Witamy lato! Jak chronić wzrok przed słońcem i przesuszeniem?

Lato sprzyja spacerom, wyjazdom i dłuższemu przebywaniu na świeżym powietrzu. Dla oczu to jednak czas większego obciążenia. Silne słońce, wiatr, kurz, pyłki, klimatyzacja i suche powietrze mogą powodować pieczenie, łzawienie, zaczerwienienie albo uczucie piasku pod powiekami.

Warto więc wiedzieć, jak chronić wzrok latem na co dzień, zwłaszcza po 50. roku życia, przy zaćmie, alergii, suchości oczu lub po zabiegu okulistycznym. W tym poradniku wyjaśniamy, na co zwrócić uwagę i kiedy dyskomfort powinien skłonić do wizyty u okulisty.

Lato a zdrowie oczu – o czym warto pamiętać?

Latem oczy są bardziej narażone na podrażnienia. Szkodzić może im nie tylko ostre światło, ale też promieniowanie UV, wiatr, kurz, pyłki, klimatyzacja i długie patrzenie w ekran w suchym pomieszczeniu.

Najważniejsze zasady są proste: noś okulary przeciwsłoneczne z filtrem UV, nie pocieraj oczu, dbaj o ich nawilżenie i rób przerwy od ekranu.

Jeśli mimo ochrony pojawia się zamglone widzenie, silne pieczenie, światłowstręt albo uczucie piasku pod powiekami, warto skonsultować się z okulistą. Dzięki temu można sprawdzić, czy przyczyną jest przesuszenie, alergia, zaćma czy inny problem.

Dlaczego lato bywa trudne dla oczu?

Latem oczy częściej mają kontakt z czynnikami, które mogą je podrażniać. Dla wielu pacjentów problemem nie jest jeden konkretny czynnik, ale ich połączenie. Najczęstsze przyczyny letniego dyskomfortu to:

• silne światło i promieniowanie UV — oczy mogą szybciej się męczyć, łzawić i gorzej znosić jasne otoczenie,

• odbicia światła — od wody, piasku, betonu, szyb samochodowych czy jasnych ścian,

• wiatr, kurz i pyłki — mogą powodować pieczenie, zaczerwienienie, swędzenie i uczucie piasku pod powiekami,

• alergia — może nasilać łzawienie i świąd oczu,

• klimatyzacja — suche powietrze i nawiew skierowany na twarz mogą przesuszać oczy.

U osób po 50. roku życia, pacjentów z zaćmą, alergików i osób po zabiegach okulistycznych takie czynniki mogą być szczególnie dokuczliwe, dlatego latem warto chronić oczy nie tylko na plaży, ale też podczas jazdy autem, pracy w ogrodzie czy codziennych spacerów.

Okulary przeciwsłoneczne — nie gadżet, tylko ochrona

Okulary przeciwsłoneczne latem nie służą tylko wygodzie. Dobrze dobrane chronią oczy przed ostrym światłem, promieniowaniem UV, wiatrem, kurzem i pyłkami.

Przy wyborze okularów zwróć uwagę na:

• filtr UV 400 — to najważniejsza informacja, której warto szukać na oznaczeniu okularów,

• ochronę przed promieniowaniem UVA i UVB,

• wygodę noszenia — oprawki nie powinny uciskać nosa ani skroni,

• dobre osłanianie oczu, także z boków,

• jakość szkieł — same ciemne szkła nie wystarczą, jeśli nie mają odpowiedniego filtra.

Warto pamiętać, że ciemne szkła bez filtra UV mogą dawać złudne poczucie bezpieczeństwa. Zmniejszają jasność, ale nie zapewniają właściwej ochrony przed promieniowaniem UV.

Pomocna może być też polaryzacja, czyli właściwość szkieł, która zmniejsza odblaski. Takie okulary są szczególnie wygodne podczas jazdy samochodem, pobytu nad wodą, spacerów w jasnym otoczeniu albo pracy na działce. Polaryzacja poprawia komfort widzenia, ale nie zastępuje filtra UV.

Okulary przeciwsłoneczne warto nosić nie tylko na urlopie. Przydają się także podczas spaceru, jazdy autem, pracy w ogrodzie, pobytu w górach i w pochmurny dzień, jeśli światło nadal razi oczy.

Przesuszenie oczu latem — objawy, których nie warto ignorować

Latem oczy mogą szybciej się przesuszać, zwłaszcza przy upale, wietrze, klimatyzacji i długim patrzeniu w ekran. Co ważne, suche oko nie zawsze oznacza brak łez. Czasem oczy łzawią właśnie dlatego, że są podrażnione i próbują się bronić.

Na przesuszenie oczu mogą wskazywać:

• pieczenie, szczypanie lub kłucie,

• uczucie piasku pod powiekami,

• zaczerwienienie oczu,

• nadmierne łzawienie mimo uczucia suchości,

• chwilowo zamglone widzenie, szczególnie przy komputerze, telefonie lub klimatyzacji,

• zmęczenie oczu pod koniec dnia.

Na takie objawy szczególnie narażone są osoby po 50. roku życia, kierowcy, alergicy, pacjenci po zabiegach okulistycznych oraz osoby pracujące przy komputerze. Problem może też częściej dotyczyć osób, które przyjmują wiele leków albo dużo czasu spędzają w klimatyzowanych pomieszczeniach.

Jak chronić oczy przed przesuszeniem?

Przesuszenie oczu latem można często ograniczyć prostymi nawykami. Najważniejsze jest to, aby nie doprowadzać do dodatkowego podrażnienia — szczególnie przy klimatyzacji, wietrze i długim korzystaniu z ekranu.

Warto pamiętać o kilku zasadach:

• nawilżaj oczy kroplami, jeśli zalecił je lekarz lub farmaceuta — przy częstym stosowaniu najlepiej wybierać preparaty bez konserwantów,

• nie używaj przypadkowych kropli, np. po kimś z rodziny albo starych preparatów z domowej apteczki,

• nie kieruj klimatyzacji prosto na twarz — w samochodzie lepiej ustawić nawiew na szybę lub niżej,

• rób przerwy od ekranu — co jakiś czas spójrz w dal, zamrugaj kilka razy i pozwól oczom odpocząć,

• pij wodę w ciągu dnia, bo odwodnienie może nasilać uczucie suchości,

• nie pocieraj oczu, nawet jeśli pieką albo swędzą.

Jeśli oczy często pieką, łzawią albo widzenie robi się chwilowo zamglone, warto skonsultować się z okulistą. Dzięki temu można dobrać odpowiednie krople i sprawdzić, czy problem wynika tylko z przesuszenia, czy także z alergii, zaćmy lub innej przyczyny.

Słońce a zaćma, siatkówka i wrażliwość na światło

Silne słońce może wyraźnie pogarszać komfort widzenia, szczególnie u osób po 50. roku życia i u pacjentów, którzy mają już problemy ze wzrokiem. Oczy mogą szybciej się męczyć, łzawić, a ostre światło może powodować olśnienia.

Warto zwrócić uwagę na kilka sytuacji:

• przy zaćmie światło może bardziej razić — obraz bywa mniej wyraźny, pojawiają się olśnienia, rozbłyski albo trudność z widzeniem kontrastu,

• okulary przeciwsłoneczne mogą poprawić komfort, ale nie usuwają przyczyny zaćmy, czyli zmętnienia naturalnej soczewki oka,

• siatkówka także potrzebuje ochrony przed nadmiernym światłem i promieniowaniem UV,

• po 50. roku życia regularne kontrole wzroku są szczególnie ważne, zwłaszcza jeśli występują choroby siatkówki, np. AMD,

• kapelusz lub czapka z daszkiem pomagają dodatkowo osłonić oczy, ale nie zastępują okularów z filtrem UV.

Jeśli w słońcu widzisz gorzej, obraz staje się zamglony, światła mocno oślepiają albo pojawia się efekt halo wokół lamp, warto zgłosić się do okulisty. Takie objawy mogą wynikać z zaćmy, przesuszenia oczu lub innego problemu, który wymaga sprawdzenia.

Lato po operacji zaćmy — o czym pamiętać?

Po operacji zaćmy oko przez pewien czas może być bardziej wrażliwe na światło, wiatr, kurz i zanieczyszczenia. To normalne, że w pierwszych dniach lub tygodniach pacjent ostrożniej reaguje na słońce i jasne otoczenie. W tym czasie najważniejsze jest stosowanie się do zaleceń lekarza.

Po zabiegu warto pamiętać, aby:

• nosić okulary przeciwsłoneczne z filtrem UV — chronią oko przed słońcem, wiatrem, kurzem i przypadkowym dotknięciem,

• unikać basenu, jeziora i morza, dopóki lekarz nie pozwoli wrócić do takich aktywności,

• nie dopuszczać do zabrudzenia oka — zanieczyszczona woda, piasek, pył czy ziemia mogą je podrażnić,

• uważać przy pracy w ogrodzie i na działce,

• nie pocierać operowanego oka, nawet jeśli łzawi albo swędzi,

• stosować krople pooperacyjne zgodnie z zaleceniem i nie skracać leczenia samodzielnie.

Jeśli po zabiegu pojawi się silny ból, nagłe pogorszenie widzenia, duże zaczerwienienie albo wrażenie zasłony przed okiem, trzeba pilnie skontaktować się z lekarzem. W większości przypadków rekonwalescencja przebiega spokojnie, ale objawów, które wyraźnie się nasilają, nie należy lekceważyć.

Jak dbać o oczy latem na co dzień?

Latem oczy warto chronić każdego dnia, nie tylko podczas urlopu czy w bardzo słoneczne dni. Często wystarczy kilka prostych nawyków, aby zmniejszyć pieczenie, łzawienie i uczucie zmęczenia.

Na co dzień pamiętaj, aby:

• nosić okulary przeciwsłoneczne z filtrem UV 400,

• zakładać kapelusz lub czapkę z daszkiem przy silnym słońcu,

• nie kierować klimatyzacji prosto na twarz,

• pić wodę w ciągu dnia, szczególnie podczas upałów,

• robić przerwy od ekranu i co jakiś czas patrzeć w dal,

• nie pocierać oczu, nawet jeśli swędzą lub łzawią,

• stosować krople do oczu zgodnie z zaleceniami lekarza lub farmaceuty,

• regularnie kontrolować wzrok po 50. roku życia,

• zgłosić się do okulisty, jeśli widzisz jak przez mgłę, światło mocno Cię razi albo objawy nie mijają.

Taka codzienna ochrona pomaga zadbać o komfort widzenia latem. Jeśli jednak mimo niej pojawia się pogorszenie wzroku, warto sprawdzić, czy przyczyną nie jest zaćma, przesuszenie oczu, alergia albo inny problem wymagający leczenia.