Laser po operacji zaćmy – kiedy jest potrzebny i na czym polega?

Po operacji zaćmy widzenie było wyraźne, ale po pewnym czasie ponownie pojawiła się mgła, olśnienia albo trudności z czytaniem? Nie zawsze oznacza to, że zaćma wróciła. Przyczyną może być zmętnienie cienkiej błonki znajdującej się za sztuczną soczewką, czyli tzw. zaćma wtórna.

W takiej sytuacji okulista może zalecić kapsulotomię laserową Nd:YAG. To krótki zabieg wykonywany ambulatoryjnie, który nie wymaga ponownego usuwania ani wymiany wszczepionej soczewki.

Wyjaśniamy, kiedy laser po operacji zaćmy może być potrzebny, jak przebiega zabieg i na jakie objawy zwrócić uwagę po jego wykonaniu.

Czym jest zaćma wtórna?

Podczas operacji zaćmy lekarz usuwa zmętniałą naturalną soczewkę i zastępuje ją sztuczną soczewką wewnątrzgałkową. Pozostawia jednak cienką torebkę, która pomaga utrzymać implant we właściwym położeniu.

U części pacjentów tylna część tej torebki może po pewnym czasie zmętnieć. Światło nie dociera wtedy swobodnie do siatkówki, a obraz ponownie staje się niewyraźny.

Stan ten nazywa się zaćmą wtórną lub zmętnieniem tylnej torebki soczewki.

Nie oznacza to, że naturalna zaćma odrosła ani że wcześniejsza operacja została przeprowadzona nieprawidłowo. Usunięta soczewka nie może pojawić się ponownie. Zmętnieniu ulega jedynie cienka błonka znajdująca się za wszczepionym implantem.

Zaćma wtórna może rozwinąć się po kilku miesiącach albo dopiero po kilku latach od operacji.

Więcej informacji o zaćmie wtórnej znajdziesz tutaj: Zaćma wtórna - przyczyny, objawy, leczenie 

Kiedy laser po operacji zaćmy może być potrzebny?

Laser Nd:YAG wykonuje się wtedy, gdy zmętnienie tylnej torebki rzeczywiście pogarsza widzenie i przeszkadza w codziennym funkcjonowaniu.

Pacjent może zauważyć:

• widzenie jak przez mgłę,

• stopniowe pogorszenie ostrości obrazu,

• słabsze rozpoznawanie kontrastów,

• mniej intensywne kolory,

• olśnienia lub poświaty wokół świateł,

• większą wrażliwość na jasne światło,

• trudności z czytaniem lub oglądaniem telewizji,

• gorszy komfort prowadzenia samochodu,

• brak oczekiwanej poprawy po zmianie okularów.

Nie każdy pacjent po operacji zaćmy potrzebuje zabiegu laserowego. Nie wykonuje się go również profilaktycznie ani na zapas.

Podobne dolegliwości mogą powodować także suche oko, wada wzroku, choroby rogówki, siatkówki lub plamki, dlatego przed podjęciem decyzji konieczne jest badanie okulistyczne.

Jak lekarz sprawdza, czy potrzebny jest laser?

Okulista najpierw sprawdza ostrość widzenia, a następnie ogląda oko w lampie szczelinowej. Badanie pozwala ocenić sztuczną soczewkę oraz znajdującą się za nią tylną torebkę.

W zależności od sytuacji lekarz może również:

• zmierzyć ciśnienie wewnątrzgałkowe,

• zbadać dno oka,

• ocenić rogówkę i powierzchnię oka,

• sprawdzić aktualną wadę wzroku,

• wykonać lub zlecić OCT siatkówki.

Dodatkowe badania są szczególnie ważne wtedy, gdy zmętnienie torebki nie tłumaczy w pełni pogorszenia widzenia. Dopiero po ocenie całego oka lekarz może potwierdzić, czy kapsulotomia Nd:YAG będzie odpowiednim rozwiązaniem.

Na czym polega kapsulotomia laserowa Nd:YAG?

Podczas zabiegu pacjent siada przy aparacie przypominającym urządzenie używane podczas standardowego badania okulistycznego. Do oka podawane są krople rozszerzające źrenicę oraz, zależnie od potrzeb, krople znieczulające.

Lekarz kieruje precyzyjne impulsy lasera na zmętniałą torebkę i tworzy w jej centralnej części niewielki otwór. Dzięki temu światło może ponownie swobodnie docierać do siatkówki.

Laser nie usuwa ani nie wymienia sztucznej soczewki. Implant pozostaje na swoim miejscu.

Podczas zabiegu pacjent może widzieć błyski światła albo słyszeć charakterystyczne kliknięcia urządzenia. Sama procedura trwa zwykle kilka minut i nie wymaga nacięć, szwów ani pobytu w szpitalu.

Czy zabieg laserem Nd:YAG boli?

Kapsulotomia zwykle nie boli. Pacjent może odczuwać niewielki dyskomfort związany z jasnym światłem, soczewką używaną podczas zabiegu lub koniecznością pozostania przez chwilę w jednej pozycji.

Cała wizyta trwa dłużej niż samo działanie lasera. Obejmuje przygotowanie oka, rozszerzenie źrenicy, badanie oraz — jeśli lekarz uzna to za potrzebne — kontrolę ciśnienia wewnątrzgałkowego.

Po krótkim odpoczynku pacjent może wrócić do domu.

Jak przygotować się do zabiegu?

Na wizytę warto zabrać:

• dokumentację z wcześniejszej operacji zaćmy, jeśli jest dostępna,

• listę przyjmowanych leków,

• stosowane krople do oczu,

• wyniki wcześniejszych badań okulistycznych,

• okulary używane na co dzień,

• dokument tożsamości.

Przed zabiegiem trzeba poinformować lekarza o jaskrze, podwyższonym ciśnieniu w oku, cukrzycy, AMD, dużej krótkowzroczności oraz przebytych chorobach lub zabiegach dotyczących siatkówki.

Należy również zgłosić błyski, nagłe pojawienie się licznych mętów albo wrażenie zasłony w polu widzenia. Takie objawy mogą wskazywać na problem z siatkówką i wymagają dokładnej oceny.

Po rozszerzeniu źrenicy widzenie może być przez kilka godzin zamglone, a światło może mocniej razić. Dlatego po zabiegu nie należy samodzielnie prowadzić samochodu. Najlepiej przyjechać z osobą towarzyszącą lub wcześniej zorganizować transport.

Co dzieje się po zabiegu laserowym?

U wielu pacjentów poprawa widzenia jest zauważalna szybko, czasem jeszcze tego samego dnia. U innych obraz stabilizuje się stopniowo w ciągu kolejnych dni.

Bezpośrednio po zabiegu mogą pojawić się:

• przejściowo zamglone widzenie,

• większa wrażliwość na światło,

• niewielki dyskomfort,

• drobne męty lub „pyłki” w polu widzenia.

Męty mogą wynikać z obecności drobnych fragmentów zmętniałej torebki. Zwykle z czasem stają się mniej zauważalne.

Lekarz może zalecić stosowanie kropli do oczu. Należy używać ich dokładnie według otrzymanej rozpiski. U części pacjentów po zabiegu sprawdza się również ciśnienie w oku, ponieważ może ono przejściowo wzrosnąć.

Jeżeli lekarz wyznaczy kontrolę, warto zgłosić się w ustalonym terminie.

Czy laser po operacji zaćmy jest bezpieczny?

Kapsulotomia Nd:YAG jest standardową i zwykle dobrze tolerowaną metodą leczenia zaćmy wtórnej. Nie wymaga nacięcia oka ani ponownej wymiany soczewki.

Jak każda procedura medyczna może jednak wiązać się z działaniami niepożądanymi. Najczęściej są one łagodne i przejściowe.

Możliwe są między innymi:

• pojawienie się mętów,

• krótkotrwały wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego,

• niewielki stan zapalny lub podrażnienie oka,

• drobne ślady lasera na sztucznej soczewce.

Rzadziej może dojść do obrzęku plamki, uszkodzenia siatkówki lub jej odwarstwienia. Dlatego przed zabiegiem okulista dokładnie bada oko i ocenia indywidualne ryzyko.

Kiedy po laserze pilnie skontaktować się z lekarzem?

Drobne męty lub przejściowe zamglenie mogą pojawić się po zabiegu i nie zawsze oznaczają powikłanie.

Pilnej konsultacji wymagają jednak:

• nagłe lub szybko postępujące pogorszenie widzenia,

• silny ból oka,

• wyraźne zaczerwienienie,

• silny światłowstręt,

• nagłe pojawienie się wielu nowych mętów,

• błyski przed okiem,

• cień, zasłona lub kurtyna w polu widzenia.

Błyski, liczne nowe męty i wrażenie zasłony mogą wskazywać na problem z siatkówką. Takich objawów nie należy przeczekiwać.

Czy zaćma wtórna może wrócić po laserze?

Kapsulotomię najczęściej wykonuje się jednorazowo. Podczas zabiegu lekarz tworzy trwały otwór w tylnej torebce, dlatego zmętnienie zazwyczaj nie wraca w tym samym miejscu.

Jeśli widzenie po pewnym czasie ponownie się pogorszy, trzeba zgłosić się do okulisty. Przyczyną może być wada wzroku, suche oko, choroba siatkówki lub inny problem niezwiązany z zaćmą wtórną.

Czy po laserze trzeba zmienić okulary?

Nie zawsze. Po usunięciu zmętnienia dotychczasowe okulary mogą nadal być odpowiednie. Czasem jednak po ustabilizowaniu widzenia potrzebne są szkła o innej mocy.

Nową korekcję najlepiej dobierać dopiero wtedy, gdy lekarz oceni, że wzrok jest już stabilny.

Nie warto kupować nowych okularów przed zbadaniem oka. Jeżeli przyczyną zamglenia jest zaćma wtórna, zmiana szkieł nie usunie przeszkody znajdującej się za sztuczną soczewką.

Jak wygląda ścieżka pacjenta w Tesin Medic Clinic?

Pierwszym krokiem jest kontakt z rejestracją. Pacjent otrzymuje informacje o terminie wizyty, potrzebnych dokumentach i możliwościach dojazdu.

W Tesin Medic Clinic nie trzeba mieć skierowania przed zgłoszeniem się na kwalifikację. Podczas wizyty wykonywane są potrzebne badania okulistyczne, a personel wyjaśnia dalsze kroki i wymagane formalności.

Jeśli okulista potwierdzi zaćmę wtórną i nie stwierdzi przeciwwskazań, pacjent może zostać zakwalifikowany do kapsulotomii Nd:YAG. Termin zabiegu ustalany jest indywidualnie. W wybranych przypadkach konsultacja, badania i laser mogą odbyć się podczas jednej wizyty.

Po zabiegu pacjent otrzymuje zalecenia po polsku i może wrócić do domu. Warto przyjechać z osobą towarzyszącą lub skorzystać z transportu organizowanego, ponieważ po rozszerzeniu źrenicy widzenie może być przez pewien czas zamglone.