Zaćma to jedna z najczęstszych przyczyn pogorszenia wzroku u osób po 50. roku życia. Dzięki nowoczesnym metodom można odzyskać wyraźne widzenie w krótkim czasie – bez bólu i długiego pobytu w szpitalu. Standardem leczenia jest dziś fakoemulsyfikacja, ale w niektórych przypadkach stosuje się również operacje z użyciem lasera femtosekundowego czy starszą metodę – ekstrakcję zewnątrztorebkową. Poniżej wyjaśniamy, na czym polegają te techniki, jakie są ich różnice i w jakich sytuacjach się je wykorzystuje.
Czym jest operacja zaćmy?
Operacja zaćmy polega na usunięciu zmętniałej soczewki i wszczepieniu w jej miejsce sztucznej soczewki wewnątrzgałkowej. Dzięki temu światło znów swobodnie dociera do siatkówki, a obraz staje się wyraźny. Zabieg trwa około 15 minut i odbywa się w trybie jednodniowym – pacjent przyjeżdża rano, a tego samego dnia wraca do domu.
Efekt poprawy widzenia pojawia się bardzo szybko. Większość pacjentów już następnego dnia zauważa, że kolory są bardziej wyraźne, litery przestają się rozmazywać, a codzienne czynności stają się łatwiejsze. W pierwszych dniach po operacji trzeba stosować krople i unikać dużego wysiłku, aby oko mogło się bezpiecznie zagoić.
Najczęściej stosowana metoda – fakoemulsyfikacja
Fakoemulsyfikacja to obecnie najpopularniejsza i najczęściej stosowana metoda usuwania zaćmy. Polega na wykonaniu niewielkiego, około 2-milimetrowego nacięcia w rogówce. Przez ten otwór chirurg wprowadza sondę ultradźwiękową, która rozbija soczewkę na drobne fragmenty. Następnie fragmenty są usuwane, a na ich miejsce wszczepia się sztuczną soczewkę.
Małe nacięcie oznacza szybkie gojenie i brak konieczności zakładania szwów.
Zabieg przeprowadzany jest w znieczuleniu miejscowym w formie kropli, dlatego pacjent nie odczuwa bólu.
Osoba operowana pozostaje przytomna i może rozmawiać z personelem.
Rekonwalescencja jest krótka – zwykle już po kilku dniach można wrócić do codziennych czynności.
Po zabiegu konieczne jest stosowanie kropli do oczu i unikanie wysiłku, jednak pacjenci szybko odzyskują samodzielność i komfort widzenia.
Operacja zaćmy z użyciem lasera femtosekundowego
Nowoczesną odmianą fakoemulsyfikacji jest operacja wspomagana laserem femtosekundowym. W tej metodzie część pracy chirurga wykonuje komputer i precyzyjny laser, który samodzielnie tworzy mikronacięcia w rogówce i rozdziela zmętniałą soczewkę na mniejsze fragmenty. Dzięki temu do usunięcia soczewki potrzeba mniej energii ultradźwięków, co dodatkowo chroni struktury oka.
Dla pacjenta procedura wygląda bardzo podobnie do klasycznej fakoemulsyfikacji: stosowane jest znieczulenie w kroplach, zabieg jest bezbolesny, a po krótkiej obserwacji tego samego dnia można wrócić do domu.
Główną zaletą jest bardzo wysoka precyzja nacięć wykonywanych przez laser.
Efekt poprawy widzenia jest podobny jak po standardowym zabiegu.
Czas rekonwalescencji trwa zwykle tyle samo, co po fakoemulsyfikacji.
Ta metoda jest jednak rzadziej dostępna w ramach refundacji NFZ i częściej oferowana prywatnie.
Klasyczna ekstrakcja zewnątrztorebkowa (ECCE) – metoda starsza, ale skuteczna
Ekstrakcja zewnątrztorebkowa to technika stosowana znacznie rzadziej, ale wciąż wykorzystywana w określonych sytuacjach, np. przy bardzo zaawansowanej zaćmie brunatnej. Chirurg wykonuje większe nacięcie w rogówce, aby usunąć soczewkę w całości, a następnie wszczepia implant soczewki wewnątrzgałkowej.
Zabieg trwa około 30 minut i wymaga założenia szwów, co wydłuża proces gojenia. Pełna rekonwalescencja może trwać nawet kilka tygodni. Choć metoda ta jest refundowana przez NFZ, obecnie stosuje się ją głównie tam, gdzie nie ma dostępu do nowoczesnego sprzętu lub gdy stan pacjenta wymaga takiej techniki.
Porównanie metod usuwania zaćmy
Poszczególne metody różnią się przede wszystkim wielkością nacięcia, czasem trwania operacji, długością rekonwalescencji i dostępnością w ramach NFZ.
Fakoemulsyfikacja – standardowa metoda, małe nacięcie (ok. 2 mm), brak szwów, szybka rekonwalescencja, refundacja NFZ.
Laser femtosekundowy – podobne nacięcie (ok. 2 mm), większa precyzja, zwykle zabieg prywatny, czas gojenia podobny jak przy fakoemulsyfikacji.
Ekstrakcja zewnątrztorebkowa – duże nacięcie, szwy, dłuższy proces gojenia (kilka tygodni), stosowana tylko w wyjątkowych przypadkach.
Jaką metodę stosuje Tesin Medic Clinic?
W Tesin Medic Clinic standardem jest nowoczesna fakoemulsyfikacja. Zabieg trwa około 15 minut, wykonywany jest w trybie jednodniowym, a pacjent wraca do domu jeszcze tego samego dnia. Operacja odbywa się w znieczuleniu miejscowym w formie kropli, co sprawia, że jest bezbolesna. Cały personel mówi po polsku, dzięki czemu pacjenci nie muszą obawiać się bariery językowej.
Podczas kwalifikacji pacjent może wybrać rodzaj soczewki:
Standardową, refundowaną przez NFZ – zabieg jest wówczas bezpłatny dla osób ubezpieczonych w Polsce.
Soczewkę premium (za dopłatą), która pozwala widzieć ostro na różne odległości i redukuje efekt olśnień, co jest szczególnie ważne dla osób aktywnych i kierowców prowadzących samochód po zmroku.
Nie. Stosowane jest znieczulenie miejscowe w formie kropli, dzięki czemu pacjent jest przytomny, ale nie odczuwa bólu.
Nie. W nowoczesnych metodach, takich jak fakoemulsyfikacja, nacięcie jest tak małe, że goi się samoistnie.
Nie – czas rekonwalescencji jest podobny do standardowej metody.
Tak. Operacja odbywa się w trybie jednodniowym. Po krótkiej obserwacji pacjent może wrócić do domu z zaleceniami po polsku.
Tak, standardowa metoda – fakoemulsyfikacja – jest refundowana i dla osób ubezpieczonych w Polsce bezpłatna.
Nowoczesne metody usuwania zaćmy – fakoemulsyfikacja i laser femtosekundowy – pozwalają szybko odzyskać wyraźne widzenie, bez bólu i długiej rekonwalescencji. W Tesin Medic Clinic pacjenci korzystają z fakoemulsyfikacji refundowanej przez NFZ, a dodatkowo mogą wybrać soczewki premium, jeśli chcą poprawić komfort widzenia w szczególnych warunkach.
